انتشار : ۲۷ تیر , ۱۴۰۳
آشنایی با خانه تاریخی داروغه | تلفیق معماری ایرانی و روسی
خانه تاریخی داروغه مشهد در اواخر دوران قاجار و به دستور یوسف خان هراتی آخرین داروغه مشهد و اولین رئیس نظمیه بعد از فرمان مشروطیت ( فرمان مشروطیت 14 مرداد 1285 ) و به دست معماران و کارگران روس ساخته شده است. این خانه تاریخی در بافت اطراف حرم مطهر رضوی واقع شده و دارای مساحت 610 متر مربعی می باشد. جالب است بدانید خانه تاریخی داروغه اولین خانه در مشهد می باشد که دارای حمام خصوصی و شومینه بوده و به نوعی از تمام خانه ها و عمارت های مشهد در آن زمان پیشرفته تر بود.
بر اساس شواهد موجود تا حدود سه دهه گذشته، این بنای تاریخی کاربرد مسکونی داشته است، اما سال ۱۳۶۶ این خانه توسط ورثه به نمایندگان یکی از هیئتهای مذهبی شهرستان میبد یزد فروخته شد و بعد از آن، تا سال ۱۳۹۱ از این بنا به عنوان محل تجمع و اسکان هیئتهای مذهبی استفاده میشد. خانه تاریخی داروغه در سال 1391 به تملک شهرداری و شرکت عمران و مسکن سازان ثامن درآمد و پروژه مرمت و بازسازی آن آغاز شد. پروژه مرمت این خانه تاریخی در سال 1394 و با هزینه حدود یک میلیارد تومان به پایان رسید و پذیرای علاقه مندان و بازدید کننده گان شد. مرمت این خانه تاریخی نتیجه بسیار خوبی داشت و باعث شد این خانه تاریخی در سال 2016 از میان 13 طرح از 6 کشور استرالیا، چین، هند، ایران، ژاپن و پاکستان، برنده جایزه حفظ و نگهداری میراث فرهنگی آسیا- اقیانوسیه از یونسکو شود. لازم به ذکر است که این خانه در تاریخ 7 مهر 1381 به شماره 6357 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.
معرفی معماری و قسمت های مختلف خانه تاریخی داروغه
معماری و تزئینات خانه تاریخی داروغه:
سبک معماری این خانه تلفیقی از معماری ایرانی و روسی است و در ساخت آن اصالت و عناصر معماری ایرانی مانند حوض، حیاط و ایوان های طاق دار به چشم می خورد. اما تاثیر معماری روسی را نیز می توان در آجرهای قالبی، تندیس های قالبی گچی، تزئینات چوبی زیر سقف ها و کاشی های هفت رنگ به وضوح مشاهده کرد. تندیس هایی مانند، سرشیر، فرشته ی بالدار یا انسان در میان قابی از گچ یا آجر به بنا جلوه ی خاصی داده اند.
استفاده از روش سه طرف ساخت معماری:
نوع معماری این خانه به روش سه طرف ساخت معماری ساخته شده است. در این خانه تاریخی در سه ضلع شمال، جنوب و شرق حیاط، ساختمان دو طبقه ساخته شده است. در دو ضلع شمالی و جنوبی حیاط اتاق ها و نشیمن ها قرار گرفته اند و در ضلع شرقی نیز غلام رو قرار گرفته است که دو ضلع شمالی و جنوبی را به هم متصل می کند.
اتاق های تابستان نشین و زمستان نشین:
جالب است بدانید که در این خانه تاریخی بر خلاف بسیاری دیگر از خانه های تاریخی موجود در ایران در هر دو طرف شمالی و جنوبی حیاط اتاق های تابستانی و زمستانی وجود دارد.
برای تامین گرمای اتاق های زمستان نشین از بخاری دیواری و پنجره های دوجداره استفاده شده است. وجود پنجره های دوجداره در این ساختمان یکی از عجایب آن می باشد. مطبخ نیز در طبقه زیرین اتاق های زمستان نشین قرار گرفته است.
در قسمت اتاق های تابستان نشین نیز اتاق های بادگیر، و حوض های آب وجود دارد. به طور کلی در ساخت این بنای زبیا تاریخی به این مساله پرداخته شده که چگونه می شود با استفاده از نیروهای آب، باد، آفتاب و ... نیازهای یک بنای بزرگ را بدون هیچ هزینه ای برطرف ساخت.
ایوان های خانه داروغه:
در قسمت شمالی این خانه تاریخی ایوانی زیبا و 4 ستونه وجود دارد. این ستون ها با تزیینات آجرکاری به صورت رو به رو و متقارن در جلوی ایوان قرار گرفته اند و تا کف حیاط امتداد دارند. در دوطرف ایوان دو راهپله مورب دیده می شود که نرده های فلزی و ظریفی دارند. همچنین دو ایوان کوجک دیگر نیز در دو طرف قسمت جنوبی حیاط وجود دارد که هر کدام از این ایوان ها دارای دو ستون می باشند.
از دیگر قسمت های این خانه تاریخی می توان به سرداب، عکاسخانه، نانوایی و مطبخ خانه اشاره کرد. مطبخ خانه در حال حاضر به قهوه خانه تغییر کاربری داده است. در طبقه نخست این خانهی تاریخی، نیز صنایعدستی و نقره به فروش میرسد.
مطالب مرتبط:
برای خواندن سایر مطالب وارد مجله گردشگری منشور صلح شوید.
جهت رزرو تور و سفر به مشهد با شماره 02162714 در تماس باشید.
جهت رزرو بلیط هواپیما کلیک کنید.